LLT – Chæ coøn 10 thaùng nöûa, theâà giôùi böôùc vaøo moät thieân nieân kyû môùi. Ñoái vôùi daân toäc Vieät, theá kyû 20 laø giai ñoaïn ñaày tang toùc: moät cuoäc chieán tuông taøn keùo daøi 30 naêm, ñaât nöôùc chia ñoâi sau Hoäi nghò Geneøve 1954 ñeå roài thoáng nhöùt baèng voû löïc trong tay CS thaùng 4.1975 , moät thôøi gian ngaéên sau khi Mieàâân Nam bò ñoàng minh Hoa kyø eùp kyù Hieäp öôùc Baù leâ ngaøy 27.1. 1973. Treân 4 trieäu nguôøi Nam- Baêc ñaû töû vong vaø trôû thaønh taøn pheá . Treân hai trieäâu boû nöôùc ra ñi vaø boû maïng ngoøai bieån caû.

Tieùâng suùng ñaû ngöng töø 24 naêm nay nhöng ngöôøi daân Vieät vaãn ngheøo vaø thieáu töï do. Nhieàu söï thaät chöa noùi heát. Nhieàu caâu hoûi chöa ñöôïc traû lôøi thoûa ñaùng : Vì sao coù chieán tranh Vieät Nam ? Chieán tranh coù theå traùnh ñöôïc hay khoâng? Bao laâu daân chuû seû thöïc hieän treân ñaát nuôùc? Caùch naøo? Loïaiï daân chuû naøo? Hoøa giaûi hoaø hôïp ra sao? Moïi nguôøi ñeàu hoâ haøo ñoøan keát nhöng chöa tìm ra phuông thöùc . Lyù do?

Cuoâc hoäi thaûo toái nay xoay quanh Hieäâp ñònh Baù leâ..Chi tieát , xin ñeå daønh cho NS Saùch vaø khi caùc thính giaû ñaët caâu hoûi. Ñeå pheâ bình nghieâm chænh haàu ruùt tæa baøi hoïc cho töông lai, caàn coù söû lieäu trung thöïc . Taïi Hoa kyø, moät soáâ lôùn taøi lieâu ñöôïc chính phuû giaûi maät. Nhieàu nhaân chöùng tröïc tieáp ñaû leân tieáng: Nixon, Kissinger,Westmoreland, Mac Namara, Clark Clifford, Maxwell Taylor., Bunker.(The Bunker’s Papers,Ñaïi hoïc Stanford)...Phiaù VN, coù Traàn Vaên Ñoân, Cao Vaên Vieân, Laâm Quang Thi,Hoaøng Vaên Laïc, Nguyeãn Tieán Höng (taùc giaû Hoà sô maät Dinh Ñoäc laäp 1986) , Nguyeãn Phuù Ñöùc.(taùc giaû " Vì sao Myõ thaát traän taïi VN? ", 1996)...Tuy nhieân, nhöõng nhaân vaät chính leøo laùi Mieàn Nam trong giai ñoïan cuoái nhö Nguyeãn Vaên Thieäu , Döông Vaên Minh, Traàn Thieäân Khieâm ,...vaãn thuû khaåu nhö bình. Hoï coøn ñôïi gì ? Haûy can ñaûm trình baøy söï thaät chua xoùt giuùp theá heä laûnh ñaïo mai sau taïi VN traùnh nhöõng sai laàâm tai haïi.

Naêm 1996 treân baùo Wall Street Journal,vôùi moät soá baèng chöùng, luaät sö Stephen Young daõ toá caùo Kissinger "baùn ñöùng " Mieàân Nam taïi hoøa ñaøm Baù Leâ vaø " qua maët" ngay caû Toång thoáng Nixon . Hai beân ñaû buùt chieán. Young cho bieát Kissinger coi nheï Chaùnh phuû VNCH. Khoûi caàn Young noùi môùi nhaän thaáy söï thaät phuû phaøng ñoù. Ngöôøi daân Mieàn Nam theo doûi dieån tieán cuoâc ñaøm phaùn, ñaû ñi töø thaát voïng ñeán eâ cheà tröôùc söï yeáu keùm vaø yû laïi vaøo ngoïaïi bang cuûa caùc nhaø laûnh ñaïo Saigon. Quaân ñoäi Mieàn Nam anh duûng ñaåy lui caùc boäâ ñoäi CS naêm 1968 (Teát Maâu Thaân) vaø 1972ø ( leã Phuïc Sinh) maëc duø HK daû ruùt binh gaàn heát. Toåâng Tö leäânh cuûa hoï (khoâng ngôùt bò aùm aûnh bôûi vuï aùm saùt TT Dieäm) ñaõ ñaøo nhieäm.. Myõ lo baûo veä öu tieân quyeàn lôïi cuûa Myõ laø chuyeän thöôøng tình vaø ñaây khoâng phaûi laø laàn ñaàu tieân Ñeá quoác naøy boû rôi moät ñoàng minh nhöôïc tieåu. Trong moât buoåi noùi chuyeän coù ghi aâm cuoái 1997, nguyeân Ngoaïi tröôûng vaø Chuû tòch Thöôïng vieän Traàn Vaên Laém ñaû cho chuùng toâi bieát moât soá chi tieát ñau loøng vaøo nhöõng ngaøy haáp hoái cuûa VNCH.

Treân bình dieän chính trò, quaân söï laån quoác teá, Hieäp öôùc Geneøve (thaùng 7.1954) coù lôïi cho Mieàn Nam hôn Hieäp ñònh Paris (27.1.1973) vì taïi Geneøve, Nga – Hoa aùp löïc Haønoäi chaáp nhaän væ tuyeán 17 vaø nguyeân taéc ruùt quaân khoûi Nam Vieäât, Mieân vaø Laøo trong khi Hieäp ñònh Baùleâ ñaët ra moät cuoäc dình chieán " da beo"ø ñeå CS giöû nguyeân löïc löôïng ôû Mieàn Nam vaø eùp Chính phuû Saøigon lieân hieäp vôùi Maëtt traän GPMN qua moät cuoäc baàu cöû.

LLT – Hoâm nay chæ xin toùm taéc vaøi ñieåm maø thoâi : 1) Ngaøy 21.10.72, theo chæ thò TT Thieäu.oâng Laém tieáp Kissinger taïi tö thaát ôû Saøigoøn trình baøy quan ñieåm cuûa Chính phuû.Kissinger xaùc nhaän Hoa Thònh Ñoán ñeà nghò " moät Hoäi ñoàng hoøa giaûi hoøa hôïp coù tính caùch haønh chính". Qua hoâm sau, tröôùc khi Kissinger rôøi Saøigoøn, Thuû töôùng Phaïm Vaên Ñoàng tuyeân boá vôùi Newsweek raèng Myõ ñaû ñoàng yù nguyeân taéc laäp taïi Mieàn Nam moät " Chính phuû 3 thaønh phaàn: VNCH. MTGPMN vaø nhoùm Trung laäp". Kissinger luoân luoân haïch saùch Saigon trong khi bò Leâ Ñöùc Thoï " vaàn ñuû kieåu" vaø ñoâi khi " quôû traùch nhö thaày giaùo raày hoïc troø"ø. 2) Ngaøy 27.1.73, oâng Laém bay qua Paris gaëp rieâng Kissinger taïi Toøa Ñaïi söù VNCH. Kissinger cam keát Myõ seû tröøng phaït naëng neáu Baéc Vieät vi phaïm Hieäp ñònh. Ngoaïi tröôûng Laém lieàn phuùc trình cho Dinh Ñoäc laäp vaø ñöôïc TT Thieäu cho pheùp kyù teân vaøo..36 choå trong caùc vaên kieän Hieäp ñònh taïi Khaùch saïn Majestic, ñaïi loä Kleùber vaøo luùc 12 giôø 45 . 3 ) Toâi coù hoûi oâng Laém : töø luùc naøo oâng môùi bieát Myõ seû boû rôi Mieàn Nam vaø taïi sao Chính phuû quaù tin vaøo lôøi höùa caù nhaân cuûa Nixon / Ford vaø khoâng bao giôø nghó ñeán vieäc toå chöùc moät lobby taïi Hoa Thònh Ñoán ñeå vaän ñoäng vôùi Quoác hoäi vaø dö luaän HK ?. Chuû tòch Laém thôû daøi vaø noùi :" Nhaø laûnh ñaïo cuûa mình quaù naëng tình caûm...Neáu khoâng coù vuï Watergate, moïi vieäc coù theå ñoåi khaùc! ". 4) Nixon töø chöùc ngaøy 9.8.73. Trung tuaàn thaùng 3.75, TT Thieäu cho OÂng bieát vieäc ruùt quaân khoûi Cao nguyeân vì " ñòch quaù maïnh vaø HK khoâng chòu oanh taïc". Trong moât buoåi tieáp taân sau ñoù, Westmoreland than vôùi oâng Laém:" Toâi chöa töøng thaáy moät Quaân ñoäi naøo thoái lui hoån loaïn vaø khoâng coù keá hoaïch nhö vaäy!". Chuû tòch Laém vaø Nghò só Nguyeãn Duy Taøi coù qua Hoa Thònh Ñoán ñeå vaän ñoäng nhöng caùc chính khaùch Myõ traùnh maët vaø coi VN nhö vaán ñeà dæ vaõng. Toång thoáng Ford cuûng khoâng buoàn traû lôøi thô keâu cöùu ngaøy 24.3.75 cuûa Traàn Vaên Laém (TV) vaø Nguyeãn Baù Caãn (HV). Mieån Nam bò böùc töõ .

Giôùi laûnh ñaïo Mieàn Nam ñaët heát loøng tin vaøo lôøi höùa caù nhaân cuûa caùc nhaø laûnh ñaïo Haønh phaùp HK. Hoï khoâng chuù troïng deán vai troø cuûa Quoác hoäi, dö luaän quaàn chuùng vaø giôùi truyeàn thoâng Myõ. HK khoâng heà coù tuyeân chieán coâng khai vôùi Baéc Vieät. Caùc maät thö giöõa Toøa Baïch OÁc vaø Dinh Ñoäc laäp khoâng ñöôïc thoâng baùo cho caùc UÛy ban Thöôïng vieän. HK khoâng coù kyù hieäp öôùc chính thöùc baûo veä Mieàn Nam. Vaø Hieäp ñònh Baù leâ khoâng heà ñöôïc Thöôïng vieän Myõ chuaån pheâ. Tình traïng naøy hoaøn toaøn baát lôïi cho Chính quyeàn Saøigoøn ngay töø luùc ñaàu cuoäc chieán. Thoûa öôùc Paris ñöôïc meänh danh "Hieäp ñònh Chaám döùt Chieán tranh vaø Phuïc hoài Hoøa bình taïi VN". Vaên kieän naøy, thaät ra, ñaõ bieán VN thaønh moät vuøng ñaát hoang.

LLT – Danh töø " laûnh ñaïo" raát roäng, goåm coù giôùi chính trò, toân giaùo, ñoaøn theå..v..v..Toâi khoâng theå traû loøi cho taát caû. Chaéc chaén, taâm thöùc chung cuûa moïi ngöôøi vaøo nhöõng thaùng choùt cuûa Mieàn Nam laø buoàn chaùn vaø lo ngaïi veà an ninh vì chieán tranh môû roäng gaàn ñeán Saøigoøn vaø caùc thaønh phoá. Chæ coù caùc thaønh phaàn trong chính giôùi, quaân nguû vaø daân chuùng moùc noái vôùi CS laø khoâng thaáy baát oån. OÂng Traàn Vaên Laém keå laïi: Ngaøy 28.4.75 khi Thöôïng vaø Haï vieän nhoùm ñeå bieåu quyeát trao quyeàn cho Döông Vaên Minh, Ñaïi söù Phaùp Meùrillon ñeán "phuï nhó" oâng Laém raøng " phía beân kia" (töùc MTGPMN) khoâng chaáp nhaän moät chính phuû do TV Laém hay Traàn Vaên Ñoân caàm ñaàu , oâng Laém caûm thaáy..."nheï nhoûm". Vaøi hoâm sau, oâng ñöôïc HK boác ra taøu Pioneer Contender ñeå di taûn qua Subic Bay cuøng vôùi cöïu ngoaïi tröôûng Traàn Vaên Ñoå vaø hai nghò só Ñaëng Vaên Sung vaø Leâ Vaên Ñoàng. Ñöôïc hoûi nghó sao veà TT Thieäu töø chöùc vaø thoaùt qua Ñaøi loan vôùi Thuû töôùng Traàn Thieän Khieâm, Chuû tòch Laém móm cöôøi traû lôøi:" Xin mieån cho toâi pheâ bình!".

LLT - Vì nhu caàu chieán löôïc rieâng, HK ñaû hoái haû Myõ hoùa vaø vaøi naêm sau, Vieätnam hoùa chieán tranh khi saép xeáp xong vôùi Baéc kinh. Nhieàu yeáu toá khieán cho HK baïi traän , keùo theo söï suïp ñoå cuûa Mieàn Nam: Hoa Thònh Ñoán ngaïo maïn, nhaän ñònh sai quyeát taâm cuûa Haønoäi,aùp duïng vaø thay ñoåi thöôøng xuyeân nhieàu saùch löôïc quaân söï voâ hieäu, ñaùnh giaëc khoâng quyeát thaéng, daønh thöông thuyeát theá cho Chính phuû Saøigoøn, maät ñaøm thaäm thuït, bí maät vaø tay ñoâi vôùi Baéc Vieät ñeå deå beà thao tuùng sau khi daønh quyeàn chæ huy chieán tranh.Tuy nhieân yeáu toá nguy haïi nhöùt vaãn laø laûnh ñaïo yeáu keùm, sai laàm vaø tham nhuûng cuûa chính quyeàn quoác gia . Vì theá laàn hoài maát daân vaø voâ hình chung taïo "chính nghóa " cho CS .

Chuùng ta chæ trích CS ñaûng trò vaø nhaø caàm quyeàn Haønoäi "ngu doát " . Tuy nhieân ñeán nay chuùng ta vaãn chöa ngoài laïi vôùi nhau ñeå chia xeû nhöõng gì hoïc hoûi nôi xöù ngöôøi vaø nghieân cöùu caùc nhu caàu caáp thieát cuûa daát nöôùc cuûng nhö hình thöùc daân chuû thích hôïp cho xöù sôû ngaøy mai .Tröôùc khi ñem daân chuû veà aùp duïng trong nöôùc, thöû hoûi chuùng ta ñaû baét ñaàu thöïc nghieäm nghieâm chænh daân chuû giöõa chuùng ta ôû haûi ngoaïi chöa ?. Chuùng ta hoâ haøo ñoaøn keát. Ñoaøn keát beân ngoaøi chöa xong, laøm theá naøo ñoaøn keát vôùi beân trong ? Moïi ngöôøi ñaët hy voïng nôi theá heä treû. Ñieàu naøy raát ñuùng nhöng ñeán nay ñaû laøm gì ñeå baét nhòp caàu vôùi giôùi treû? Ngöôøi Vieät haûi ngoaïi tuyeân boá ñoái khaùng CS nhöng laøm gì cuï theå ñeå baét tay vôùi ñoái khaùng beân trong ? Vaãn coøn nhieàu dò bieät, nghi ngôø , thaønh kieán, hieàm khích caù nhaân.. Thôøi theá môùi, phaûi aùp duïng phöông phaùp , phöông tieän vaø saùch löôïc ñaáu tranh môùi. Moät saùch löôïc thöïc teá , khoâng naëng veà hình thöùc bieåu dieån. CS khoâng ngaùn phaûn ñoái leû teû. vaø loái ñaùnh voû mieäng. Keá hoaïch gì ñeå choáng laïi aâm möu chia reû vaø phaù roái cuûa chuùng ? ñeå chuyeån töø theá ñôû gaït qua theá taán coâng? Chuùng ta coù hoïatï ñoäng ñuùng möùc toå chöùc khoái cöû tri deå laøm lobby vaø ngoaïi vaän hay khoâng? ....Ñoù laø moät soá vaán ñeà khaån thieát theo thieån yù cuûa toâi. Neáu chòu khoù ngoài laïi vôùi nhau, seû tìm ra nhöõng vaán ñeà khaùc. Khoâng thieáu!

LLT- Caùc toân giaùo vaø nhöõng nhoùm choáng oâng Thieäu coù leân tieáng. Coù luoân caû vaøi aâm möu ñaûo chính. Nhöng vì haønh ñoäng rôøi raïc neân bò Chính phuû ñaøn aùp hay mua chuoäc. Vaãn laø caùc caên bònh traàm kha coá höõu cuûa caùnh ñoái laäp : thieáu laûnh ñaïo , nhöùt trí vaø toå chöùc .Vaø hôn heát, khoâng tranh thuû döôïc ña soá quaàn chuùng . Chung quy, ñaïi cuoäc thaát baïi vì daân chuû khoâng thöïc thi. Neáu thaät söï Mieàn Nam coù daân chuû thì moïi vieâc ñaû khaùc. Hieän nay, cuøng vôùi khuynh höôùng toaøn caàu hoùa töï do maäu dòch, traøo löu daân chuû hoùa cuûng ñang leân khaép moïi nôi treân theá giôùi. Haõy nhìn veà caùc xöù AÙ chaâu: Nam Döông, Mieán Ñieân, Maõ Lai vaø luoân caû Trung Hoa. Khí theá ñaáu tranh daân chuû boàng boät. CSVN naèm giöõa con troát neân khoâng cöôûng laïi noåi. Chuùng ta coù lyù do ñeå tin töôûng. Khoâng neân bi quan hay laïc quan thaùi quaù. Caàân khaùch quan nhaän ñònh tình hình deå taïo thôøi cô vaø naém thôøi cô ñuùng luùc.

TNVNHN – Thaønh thöïc ña taï Giaùo sö ñaû goùp nhieàu yù kieán thieát thöïc vaø xaây döïng. Mong taùi ngoä.