Lam Le Trinh - Nhu cau sinh t oi vi Viet Nam: <br>Mot Sach Lc Mi Ve Dan Thieu So

This article has 1
comment(s). Be sure to check them here.

Nhu cau sinh t oi vi Viet Nam:
Mot Sach Lc Mi Ve Dan Thieu So

Lam Le Trinh / Lam Le Trinh

Tiep theo tnh trang bat on tai Sn La, Lao Kai va Lai Chau, tren mi ngan ong bao Thng ram ro xuong ng au thang hai va qua  ac Lac, Gia Lai va Kontum e phan oi chnh quyen Hanoi trong khi phong trao oi t do cua cac ton giao van soi suc va ai hoi 9 cua ang Cong san Viet Nam ang dam chan tai cho. Am  nhieu the ky tren giai at ch S, khung hoang sac toc a tai boc phat d doi gia mot boi canh ang lo ngai . Can bnh nay, ung vay, hien truyen nhiem t Au, A sang Phi, Kosovo, Serbia, Macedonia, Somalie....

Viet Nam la mot quoc gia a chung

Cn sot sac toc  Viet Nam bat nguon t nhng giai oan Nam Tien gian truan cua dan Viet e lap quoc va mang nhng khia canh kha phc tap ve chnh tr, xa hoi, kinh te, ton giao va van hoa. Ngoai ra, cac lan bang va e quoc thu nghch, d nhien, khong bo qua c hoi e xen vao khai thac nhng s suat cua nha cam quyen s tai. Tong dan so Viet Nam nay tang gan 79 trieu, trong o co loi 14% la ngi thieu so: Hoa, Mien, Cham va Thng.

A) B Trung hoa o ho tren mot ngan nam – t the ky th ba trc Thien chua giang sinh en the ky th 10 sau Thien chua – nc VN au tranh manh liet e danh oc lap tuy chu anh hng sau am cua ai cng lang gieng trong lanh vc tn ngng, van hoa va tap quan. Theo gii nhan chung hoc, s hien dien cua ngi Hoa c ghi nhan tai VN cach ay tren hai ngan nam. Ngi Hoa sinh song tai VN goc Quang ong va Trieu chau ong hn goc Phc Kien, He va Hai Nam. Ho kiem soat mang li thng nghiep trong x va c to chc chat che thanh bay bang.. Sau thang 4.1975, ch co vai ngan ngi Hoa roi Mien Nam VN . T 1977 en 1979, v Hoa – Viet bat hoa nen tren 55% cua cong ong Tau tai Bac Viet, tc 250.000 ngi, phai bo x ra i, 135.000 thoat bang ng bien qua Hong Kong, Ma Cao va Phi Luat Tan. Nam 1991, co loi 1,3 trieu ngi Hoa tren toan quoc VN: Mien Nam khoang 1 trieu, Mien Trung gan 300.000 va Mien Bac khong ang ke (13.000 tai Hanoi, 33.000 tai Haiphong, va vai tram gia nh rai rac  Nam nh, Ha Bac, Cao Lang, Bac Thai, Hai Hng, Ha Tuyen...) Trong thc te, con so co the cao hn v rat nhieu ngi dau goc chung toc e tranh b oi x phan biet. Ngi Minh Hng (Tau lai Viet) ngay nay khong muon b coi la ngi Hoa.

B) Dai theo bien gii Hoa-Viet,  phia ong Bac vung Thng du va mien Trung du Bac phan, mot so bo lac thieu so goc Hoa song tan mac, gom co loi 66.000 ngi San Du (Thu, Lau, Man, Xn, Tan Ca Lau. Lay...), 1.500 ngi Ngai., 900.000 ngi Tay (Cao Bang), 770.000 ngi Thai (Sn La), 600.000 ngi Mng (Lang Sn) va 80.000 ngi San Chay (Ha Tuyen)..

C) Phan ln dien tch ngay nay cua nc Viet Nam la at cu cua Vng quoc Cham theo Ba La Mon giao cua An o, xuat hien vao gia the ky th 2 di danh xng Lin-yi (Lam Ap) , trai dai t nui Hoanh Sn (Quang Bnh) cho en Baigaor (Saigon) va gom co nam khu hanh chnh ln: Indrapura (Hue), Amavarati (Quang Ngai), Vijaya (Bnh nh), Kauthara (Nha Trang) va Panduranga (Phan Rang). Trai vi thuyet trnh bay trong bo ai Viet S ky cua Le Van Hu va Kham nh Viet s cua Ngo S Lien, gan 80 nha nghien cu quoc te, khi au vi J. Crawford (1834) va tiep theo vi E. Aymonier, G. Coedes, Louis Finot, F.B Lafont, H. Maspero..vv..xac nh Champa hay Chiem Thanh (ten mi cua Lam Ap) la mot khoi a chung bao gom nhieu sac toc thuoc he ngon ng Malayo- Polynesien nh Jarai, Rade, Raglai, Churu, Hroi..hay thuoc nhom Austro- asiatique nh Bahnar, Sedang, Stieng, Maa..vv. sinh song tai Cao Nguyen Trung phan , nay CS goi la Tay Nguyen . Bang chien tranh va ap dung – tuy trng hp - chnh sach bao ho, Viet nam hoa lan ket hon (Vua Tran Anh Tong ga cong chua Huyen Tran cho Che Man nam 1306 e nhan chau O va chau Ri), cac trieu ai quan chu Viet lan hoi tieu hoa Chiem Thanh theo phng sach "tam an dau". Tuy nhien, trai vi quan iem cua Tran Trong Kim trong quyen Viet Nam S Lc, nc Cham khong bien mat tren ban o ong Dng sau khi vua Le Thanh Tong chiem thu o o Ban,  Bnh nh hay Vijaya (1471). Quoc gia nay ton tai cho en 1832 la nam Minh Mang sap nhap phan at chot Panduranga cua Cham vao Phu Bnh Thuan khi Po Phank To, con cua vua Cham Po Sau Nun Can (do Gia Long bo nhiem) bat tay vi Tong tran Gia nh Thanh Le Van Duyet va loan quan Le Van Khoi chong lai trieu nh Hue. The ky 14 la thi vang son cua Chiem Thanh v vua Che Bong Nga a chiem lai c ong bang song Hong (1370) va xua quan anh pha Thang Long hai lan. Nam 1390, Che Bong Nga chet trong mot tran hai chien vi quan Viet Nam tren song Hoang Giang. B Tau, Mien, Thai lan va Viet tan cong t bon phia, cuoi cung Champa that thu trong tay Viet Nam. Ngay nay, sac toc Cham von ven ch con 300.000  Tay Nguyen, 100.000 trong vung Phan Rang- Phan R, 30.000  khu vc Chau oc – Tay Ninh va hn 150.000 lanh nan  Kampuchea. a so nga theo Hoi giao. Vai dau vet co knh nen van minh Cham con lu lai tai My Sn, o Ban va Tra Kieu.

D) T Saigon tr xuong Ca Mau la lanh tho chiem cua Chan lap, ten cu cua Cam bot hay Kampuchea. Tren mot trieu dan Mien song tai cac tnh doc theo bien gii Mien-Viet. Luc con Le trieu, sau khi khoi phuc c at Gia nh trong tay Tay Sn , chua Nguyen Phuc Anh anh chiem Nam Vang, lap Nac In len lam vua va e Ho Van Lan  lai bao ho. cho en 1796 la nam Gia nh that thu. Qua nam 1807, Chan Lap bo Tiem La – danh xng cu cua Thai Lan – e xin ve than phuc lai vua Gia Long, trieu cong ba nam mot lan. Nam 1979, Quan oi CSVN lat o Khmer o Pol Pot, chiem ong Cam bot gan mot thap nien vi 16 van bo oi va hn 3000 chuyen gia. Nhieu tram ngan ngi Viet di dan hien song ong ao tai nhng thanh pho ln cua x Chua Thap, ac biet xung quanh bien ho Tonle Sap.  Thai lan cung co mot cong ong Viet kha ln. Ho cong tac chat che vi Hanoi trc 1975.

E) oi vi Ai-Lao, trc ay goi la Lao-qua, moi bang giao Lao- Viet,. ac biet di thi nha Tran va nha Le, cung co nhieu song gio. Nam Giap Tuat (1384), vua Tran Minh Tong phai than chinh en Kiem Chau, Nghe An, dep giac Lao thng xuyen cp pha vung bien gii. Nam Ky Hi (1479), Le Thanh Tong gi quan uoi vua Lao –qua en song Kim Sa (tc Cu Long hien nay) giap ranh Mien ien. Theo Tran Trong Kim, nha cam quyen Viet Nam "khong co luc nao nh chiem gi at Lao, co le la tai at Lao nhieu rng lam nui, sn lam thuy chng, ng sa xa xoi, van tai kho nhoc, cho nen quan ta khong  c lau".(VN S Lc, quyen 2, trang 171). Tuy nhien, guong may kinh te va hanh chanh cua Lao ngay nay do mot cong ong Viet nang ong tren nhieu tram ngan ngi chi phoi, phan ong a lay quoc tch nc nay. Mot so kha ong lanh tu Lao co cha. me hay v goc Viet .Cac bo lac thieu so Lao rat tha tht va lac hau  phia tay lan phia ong Trng Sn.

Nhan xet ve chnh sach cua Quoc gia va Cong san ap dung cho dan thieu so.

A – Thi quoc gia, e nht va e nh Cong hoa.

Sau 1954, khi giai quyet xong vu Bnh Xuyen, van e giao phai, hoi nhap 800.000 dan di c t Mien Bac va truat phe Bao ai, Thu tng Ngo nh Diem don no lc cung co c che e nht Cong hoa bang cach ong hoa cac dan thieu so, ac biet ngi Hoa ang chi phoi he thong kinh tai trong x. Nhng ac quyen, ac li trc ay Phap danh cho ngi Hoa tai Nam Viet eu b huy bo. Du so 10 ngay 7.12.1955 quy nh tat ca nhng ai sinh tai VN eu mang quoc tch Viet. Du so 52 ngay 29.8.1956 buoc cac cong dan Viet goc Hoa phai Viet hoa ten ho . C s thng mai va van hoa cua ho phai viet bang Viet ng. Du so 53 ngay 6.9.1956 (nham vao chu nhan , thng gia ngi Hoa) cam khong c hanh 11 nghe. ac c Tong thong ngay 24.10.1956, Ngo nh Diem gi nguyen chnh sach, du b  ngi Hoa tai VN, Singapore, Hong Kong va ong Nam A chong oi kch liet, cho la ky th. Sinh hoat kinh te quoc gia b ngng tre Trong tong so 800.200 Hoa kieu trong nc. co loi 100.000 xin nhap Viet tch va 3000 xin hoi hng. Tnh hnh lang du tr lai thang 5.1958 khi TT Diem cong du qua Hoa ky va ai Bac e thng thao. Ngi Hoa c kinh doanh tr lai.Bac kinh va Hanoi chup c hoi de tuyen truyen pha roi chong Saigon.

Chnh sach ong hoa (assimilation) , ap dung cho ngi Cham, Thng va Mien, cung gay phan ng nhng nhe hn va khong cap thi v v the yeu kem cua ho tren phng dien kinh te, xa hoi va van hoa. Kho khan en vi chnh quyen Saigon bi thieu thong tin sau rong, khong ieu nghien chnh chan ke hoach va thi hanh qua cap toc.

Nam 1957,lanh tu bon bo lac Bahnar, Jarai, Rhade va Koho to chc Phong trao BAJARAK va ra Tuyen ngon oi cai cach ve nhieu van e: buoc Viet nam hoa ten ho, truat quyen s hu at ai, day tieng Thng, tai lap cac Toa an phong tuc..vv.. Nhom nay b dep tat kha mau bi thieu s ung ho cua ben ngoai. Ho bat man v TT Diem huy bo quy che t tr rong rai va ac quyen ma dan Thng c hng thi vua chua VN, trong giai oan Phap thuoc va luc Bao ai tr v, khi Cao Nguyen mang ten Hoang trieu Cng tho.

Nam 1963, TT Diem b lat o, khung hoang sac toc no ln vi Mat tran FULRO. Tai Cao Nguyen, CIA ieu khien va yem tr hai chng trnh menh danh Lang T ve, Village Defense Program, va Tham sat Thng, Commando Program. Ngay 20.9.1964, nam trai Thng trong Chng trnh Dan s Chien au, Civilian Irregular Defense Group hay CIDG , cung do My vo trang, lam phan tai Sar Pa, Ban Me Thuot, gan bien gii Cam bot. Fulro ra i tai Nam Vang, vi s chu trng cua Phap va Sihanouk (trc ay thoat khoi am mu ao chnh cua ai ta Dap Chuon lien ket vi Saigon), di danh xng Front Unifie de Liberation de la Race Opprimee (ve sau sa lai thanh "des races opprimees"), gom co Mat tran giai phong Kampuchea Krom (ong bang Cu Long), Mat tran Giai phong Bac Kampuchea (khu Champasak Lao) va Mat tran Champa. Chau Dara (Men) va Y Bham (Cham) lam Chu tch va Pho Chu tch, Trung ta nhay du Mien Les Kosem, goc Cham. phu trach ve quan s. Ngay 29.1.1964, Thu tng Nguyen Khanh chap nhan gi tng Nguyen Hu Co len Cao nguyen thng thuyet. Ngay 19.10.1964, Nguyen Khanh ket thuc phien nhom tai Pleiku vi mot van kien xac nhan Dan quyen cua ngi Thng va ha thc hien mot so cai cach nhng bac bo yeu sach t tr. Thang 2. 1965, Sihanouk trieu tap tai Phnom Penh Hoi ngh cac Dan toc ong Dng e gay ap lc. Ngay 15.3.1965, Thu tng Nguyen Cao Ky d hoi am lan th hai vi Fulro  Saigon va ong y tai nhom tai Ban Me Thuot ngay 6.6.1965. Trc o, Fulro oi co mot quoc ky rieng, thanh lap mot lc lng vo trang 50.000 quan va mot hoi ngh quoc te  Phi Luat Tan hay Thai lan e cong bo ket qua. Nhng yeu sach qua ang nay b mot so tng lanh cao cap e nh Cong hoa – ng au la Vnh Loc , T lenh Vung 2 Chien thuat – cc lc phan oi va to cao Hoa ky nhung tay vao. Ngay 13.9.1965, Tong thong Nguyen Van Thieu (goc Phan Rang) cho ket thuc thng thuyet vi Fulro bang mot loat giai phap kinh te, xa hoi va giao duc nang  ong bao Thng. Chnh sach mi c ghi nam 1967 vao Hien Phap, ong thi Chnh phu cung ban hanh mot Quy che ac biet cho dan Thng.

Trc thang t 1975, tai Mien Nam, co mot Hoi ong Sac toc trc thuoc Pho Tong thong, mot Bo Phat trien Sac toc (do Paul Nur ,goc Bahnar, va ve sau, Nay Luett, goc Jarai, am trach) lam viec vi Phu Thu tng, va mot he thong Toa an Phong tuc Thng . Moi tnh eu co mot Ty Sac toc. Tren Cao nguyen, co Pho tnh trng hanh chnh Thng. Ngi Thng c a dien trong Thng va Ha vien. Ngoai ra, Trng Thieu sinh quan Pleiku, trng S pham Cao Nguyen, trng Ky thuat Y Ut Ban Me Thuot va Trng Trung hoc Po Klong An Phc ( quan l Thap Cham) c thanh lap. Cuoi 1970, Tnh trng Ninh Thuan la ai ta Tran Van T (con cua nha cach mang e t quoc te Tran Van Thach) cho phep cong ong Cham a phng phat hanh noi san Panrang. Trng An Phc cung co noi san rieng lay ten c Vong.

Trc sau co tat ca 2017 binh s Fulro ra quy thuan va c sung vao cac n v a phng quan. Trc thang 4.1975, tren thc te, to chc Fulro khong con na. Khi CS thon tnh Mien Nam, Fulro chien au tr lai, chong CS lan Khmer o nhng khong i en au. Thang 11.1992, 407 lnh Fulro c Cao Uy T nan Lien Hiep Quoc boc qua North Carolina, California va Tennessee e oan tu vi vi than nhan. Ho cho biet co loi 8000 quan Fulro a hy sinh trong tong so 9873. Neu so sanh th to chc ngi Hmong thieu so cua tng Vang Pao  Lao, cung do CIA huan luyen va trang b, a em lai nhieu ket qua hn nhom Thng Cao Nguyen c My x dung chong Hanoi v nhom nay thieu lanh tu gioi va qua phan tan.

2- Thi Cong san, sau 1975.

Trc 1975, ng loi cua CSVN oi vi ngi Thng nham mot muc tieu khac: Triet dung ho trong chien tranh chong Mien Nam. Ngay 29.4.1955, Ho Ch Minh cho thanh lap Khu T tr Thai Meo (con goi la Hmong), gom co Lai chau va Sn La, dan so loi 1 trieu 8, vi mot Uy ban Lanh ao 23 uy vien, trong o co hai uy vien goc Kinh. Ngay 10.8,1956, Khu T tr Viet Bac Tay Nung ra i, nhan so 1 trieu 9. bao trum Cao Bang, Bac Thai va Lang Sn, vi 72 uy vien trong Uy ban lanh ao, ng au la tng Nung Chu Van Tan. Thang 3.1957, CS lap Khu T tr Lao- Ha Yen, gom Lao Kay, Ha Giang va Yen Bai. Khu th ba nay b dep bo thang 3.1957, khong ro ly do. Nam 1954, thi hanh Hiep nh Geneve, Hanoi a khoang 6000 ngi Thng Mien Nam ra Bac e huan luyen va sau o, chuyen ho xuong di v tuyen 17 thi hanh cong tac pha hoai. Ngay 20.12.1960, Mat tran bu nhn Giai phong Mien Nam ra mat quan chung va tuyen bo bao am quyen t tr cua cac "dan toc t ngi." Ngay 19.5.1961, Mat tran nay thanh lap Uy ban Dan toc T tr Tay nguyen,(sau oi ten thanh Phong trao Tay nguyen T tr) va bau Y Bhi Aleo, goc Rhade, lam Chu tch Phong trao.

Chiem dc Mien Nam , CS am tham dep bo hai Khu T tr au tren ay trong cuoc cai to hanh chnh ngay 25.2.1976 nh ho a thanh toan khong ken khong trong Mat tran Giai phong Mien Nam va b mat thu tieu tng Chu VanTan. Chnh sach "c xoi roi viec", chiem at Thng ba bai va khung bo cac tn o Tin lanh gay bat man tot cung: Nhng ieu ha hen ve "bnh ang, oan ket va tng tr gia cac sac toc" ghi trong Hien phap va hai bien ban ai hoi 7 va 9 cua ang CS eu la banh ve . Mot so chng trnh cong tac pho trng khac cung khong c thi hanh. Nan oi hoanh hanh, t suat gia tang, Lien Hiep Quoc phai cu tr khan cap.

au thang hai nam nay, dan Thng noi loan  Tay Nguyen va bieu tnh tai Thng du. Tren mot ngan ngi qua t nan  Mondulkiri, Cam bot. D luan the gii chan ong. Bo Ngoai giao Hoa ky va Amnesty International can thiep. CS giai quyet bang cach gia tang tuyen truyen, phat anh Ho Ch Minh (!), an ap thang tay cac ke chu mu, co lap cac buon va a nhieu n v thuoc oan N84 vao nhng lang Thng thi hanh ke hoach co ien "ba cung": cung an, cung  va cung lam. Chu nhiem Uy ban Dan toc Mien Nui Hoang c Nghi b cach chc. Mat khac, Th trng Ngoai giao Nguyen nh Bin va phat ngon vien Phan Thuy Thanh canh bao Hoa ky ng xen vao noi bo VN. Bao ch CS quy trach to chc Thng di c Foundation for the Montagnards tai Spartanburg, South Carolina, git giay cuoc noi loan. Hoa Thnh on phan ng vi quyet nh cho mot so Thng ao thoat t nan chnh tr tai Hoa ky.

Can duyet gap lai tong sach lc oi vi dan thieu so  Viet Nam

Cuoc khung hoang sac toc hien nghiem trong en mc tr nen mot hiem hoa ln cho s an toan chnh tr cua nc Viet Nam, ngay ca trong giai oan hau cong san, neu khong giai quyet kp thi va tan goc. Van e khong ch la ban bo cong ly cho cac sac toc thieu so v ly do nhan ao va nhan quyen ma con la mot nhu cau sinh t e bao ve thong nht va oc lap cua x s. iem may man la cac "dan t ngi" – trong hien tai - khong u ong ve nhan so va cha u manh ve to chc e co the tach ri ra khoi VN nh nhng thc the oc lap. Ngay ca nc Cam bot cung khong co u ieu kien e chiem lai phan at a mat. Tuy nhien, khong nen quen rang xung quanh VN, nhieu nc bat than thien san sang dung dan thieu so nh con c e gay roi di u hnh thc. Van e cham giai quyet la mot ung th co nguy c lan rong va tr nen bat tr.

Tay Nguyen va vung Thng Du Bac Viet von la hai v tr chien lc toi he oi vi nc ta t xa nay. CS chiem c Mien Nam nh qua nga Cao nguyen. Hoa-Viet nhieu phen t chien vi nhau dai theo ng ranh phan chia hai x. e quoc Phap a xay mot mai vom bang a tai vung Trois Frontieres, Ba Bien Gii, Haut Chlong, thuoc tnh Quang c, e anh dau bien thuy gia Cam bot, Trung Viet va Nam Viet.

Nhng iem nong trong bai toan "dan thieu so" la quyen s hu at ai, ton trong tn ngng, s ai dien cong bang trong Quoc hoi, bao am tap tuc, nang cao mc song va ke hoach nh c.. Pham vi gii han cua bai nay khong cho phep i sau vao moi muc. Da vao kinh nghiem xay dng va kho khan au tranh trong x cha u. Can nghien cu nhng phng phap thc hien ni cac nc khac ong canh ngo ,  A chau va xa hn.

Mot th du: Khong the giai quyet van e at ai Thng neu khong thong hieu phng thc canh tac, le loi sinh song, the thc chuyen nhng va che o mau he cua ho. Cau hoi khac la lam sao chap nhan quyen s hu at ai co truyen cua ngi Thng trong mot the che CS xem at la cua cong? Ve cac vung at b ngi Kinh chiem oat, khong the de dang tra lai v at khong co so bo, bang khoan. Ch con giai phap boi thng nhng theo phng thc nao? gia ngach bao nhieu? Nen nghien cu tien le  Hoa ky ve viec chiem at cua ngi tho dan My, Native Americans,thng goi nom na la ngi Da o.

nh c ngi Thng cung la mot viec phc tap. Co hai quan iem oi choi, mot ben cho rang ngi Thng du canh, du c trong khi theo phia khac, dan Thng a tien ti tnh trang nh canh nh c. nh c cac sac dan du muc la mot nhu cau e giup ho phat trien. Nhng nh c cach nao cho hp ly? Sau 1976, CS thiet lap nhieu vung kinh te mi tai Tay nguyen va a len ay tren 800.000 ngi Thng Bac phan va vo so ngi Kinh e sinh song va khai thac cac on ien trong tieu va ca-phe.. Nhieu va cham v quyen li a xay ra gia tho dan a phng va cac phan t di c.

Ton giao va giao duc se tao ra nhieu van e khong de. Trc kia theo tn ngng than linh ai dien bi cac thay cung, ngi Thng ve sau gia nhap Thien chua giao va ao Tin Lanh kha ong. CS gay kho khan cho cac cha co, muc s, thay giang va ong ca cac nguyen ng v, ac biet, s ke thu ben ngoai li dung xam nhap e "dien tien hoa bnh". Ngi Thng tm ra giai phap to chc "nha th tai gia" e cau nguyen chung. Trc 1975, a co mot so Nha th Tin lanh Hoa ky hoat ong sau  VN. Trng hp ien hnh la Hoi Wycliffe Bible Translators tru s trung ng at tai ai lo Beach , Huntington Beach , California, nay a chuyen ve Florida. Wycliffe dung to chc ngoai vi la Vien Sinh ng Summer Institute of Linguistics ,SIL, co nhieu chi nhanh tai A chau va trang b phng tien ay u - ho co luon ca may bay tiep te va cu tr rieng -. e a len Cao Nguyen mot so chuyen vien ve sinh ng hoc noi ranh tieng Viet va Thng, song kham kho trong cac buon e dch Thanh kinh ra tieng Thng. Nay My-Viet a bnh thng hoa bang giao. Wycliffe, SIL va them nhieu Hoi thanh khac hoat ong tr lai. Gii nhan chung hoc quoc te cung o xo nghien cu phng thc tai sinh va bao ton van hoa va van minh Cham. Nhieu bai phe bnh khong thien cam chnh sach "diet chung" cua Viet Nam. Tai Ma Lai, Phap bo nhiem TS Po Dharma, goc Cham, thanh vien Trng Vien ong Bac co, lam Co van Van hoa cho Toa ai s Phap e cham lo vai chuc ngan dan Cham Hoi giao di c t VN va Cam bot .

*********

Hoa ky la mot quoc gia, trc ay cua ngi Da o, ang thanh cong vt bc nh biet tan dung khoi oc va bap tht cua cac thanh phan a chung, a nang va a dang en ay t thap phng e lap nghiep va tm t do, dan chu. Kinh nghiem cua Uc cung rat quy bau. Viet Nam nen noi theo cac gng sang ay tuy hoan canh va ieu kien co khac . Chnh yeu la phai ton trong cac d biet e xay dng s oan ket dan toc hau at muc tieu phat trien chung trong tinh than cong bang va tng knh. Mat khac, muon thanh cong, moi ket hoach phai dep qua mot ben oc ky th, nghi nan va coi thng dan thieu so. Nen tranh nhng hnh thc pho trng, bieu dien tuyen truyen va thieu thanh that, lam mat long tin va s trung thanh cua ho.

Chu ngha Cong san khong the em lai oan ket va nhat tr v khong ai dien trung thc ai chung Viet Nam. Chnh tr bo dung vu lc thay v ly tr e giai quyet cuoc khung hoang sac toc hien nay. Ho se that bai. That bai the tham. o la bi kch au thng cua at Nc.

LAM LE TRINH

Thuy Hoa Trang, Californie.

Ngay 11.4.2001

TH TCH

Viet Nam S lc , Tran Trong Kim

La diaspora chinoise, Pierre Trollet, Presses Universitaires de France

Proceedings of the Seminar on Champa, Copenhagen University, May 23.1987

Champaka, Studies on the History & Civilization of Champa, No- 1999, IOC Champa Publ.

Sons of the Mountains (1979) & Free in the Forest (1982). by Gerald Cannon Hickey, New Haven & London, Yale University Press

Ngi Hoa tai Viet Nam, Nguyen Van Huy, Paris 1993

Nouvelles donnees sur les origines du Royaume Khmer, G. Coedes, BEFEO XLVIII, 1, 11912, pp. 209-220

Y Kien

1) Trong bai viet cua Ong con thieu mot diem quan trong ve su mau thuan giua cac dan toc Tay Nguyen voi nguoi Kinh. Do la mau thuan ve dat dai. Hay diem lai moi quan he trong viec su dung dat thoi Ngo Dinh Diem, thoi sau Diem va thoi nay, ta se thay mau thuan do. (Nguyen Hoang Long, 2/20/2002 12:12:28 AM)

Homepage
Feedback / Commentaire / Y kien