Chuù
thích: Cuoäc maïn ñaøm naøy ñöôïc thöïc hieân ngaøy 1.9.2001 trong
luùc Bs Nguyeãn Löu Vieân veà thaêm Orange County vaø tröôùc ngaøy nguyeân
Toång thoáng Nguyeãn Vaên Thieâu qua ñôøi ( 29.9.2001)
Muaø heø naêm nay, Bs Nguyeãn Löu Vieân
töø Virginia veà thaêm gia ñình ôû Californie vaø laàn ñaàu tieân sau treân
boán thaäp nieân xa caùch, chuùng toâi môùi coù dòp taùi ngoä ñeå nhaéc
laïi nhieàu kyû nieäm chung thôøi xa xöa Haønoäi, khi anh laø moät sinh vieân
Y khoa, nguï taïi 135 ñöôøng Charon, sau Nhaø Dieâm, vôùi Leâ Quang Thuaän,
Khoång Toaùn, Ngoâ Thieän Khai... coøn toâi thì hoïc Luaät, truù taïi Ñoâng
döông Hoïc xaù, phoá Hueá, vôùi Traàn Coâng Dung, Xuaân Dieäu, Cuø Huy Caän,
Döông Ñöùc Hieàn, Laâm Troïng Thöùc.. Saún dòp,. anh ñoàng yù ñeå toâi
ghi aâm cuoäc noùi chuyeän thaân maät veà nhöõng naêm daøi anh hoïat ñoäng
chính trò, ñaëc bieät vôùi tö caùch Tröôûng ñoaøn taïi Hoäi nghò Hieäp
thöông La Celle Saint- Cloud vaø trong chöùc vuï Phoù Thuû töôùng cuûa ba
noäi caùc Traàn Vaên Höông (naêm 1964, kieâm Toång tröôûng Noäi vuï),
Nguyeãn Cao Kyø (naêm 1965. kieâm Toång uûy phuï traùch khoái Vaên hoùa -
Giaùo duïc vaø Xaõ-Lao) vaø Traàn Thieän Khieâm (naêm 1968, kieâm boä Vaên
hoùa- Giaùo duïc cho tôùi 1972}. Töø 1973, haønh ngheà baùc só taïi Vieän
Pasteur Saigon cho ñeán khi mieàn Nam thaát thuû vaøo thaùng tö 1975.
Bs Nguyeãn Löu Vieân (NLV), sanh naêm 1919,
taïi Traø Vinh , söùc khoeû coøn toát vaø trí nhôù vaãn saéc beùn. Anh vui
tính nhö xöa, noùi naêng cöôøi ñuøa lôùn tieáng. Thoaùt ra khoûi Saøigoøn
ngaøy 29.4.1975 treân moät taøu Haûi quaân VN, (gia ñình cho xuaát ngoaïi
tröôùc), anh qua Guam, roài Pendleton, tu nghieäp ôû Oklahoma vaø haønh ngheà
baùc só 11 naêm taïi Baptist Hospital, Union City, tieåu bang Tennessee. Veà höu
ôû Virginia naêm 1988, anh soáng aån daät, ít tieáp xuùc beân ngoaøi nhöng
khoâng ngôùt öu tö veà ñaát nöôùc.
Cuoäc maïn ñaøm goàm coù ba phaàn: Giai
ñoïan taäp keát theo Khaùng chieán, döï Hoäi nghò La Celle Saint Cloud vaø
nhaän xeùt veà nhöõng ngaøy thaùng cuoái cuøng cuûa Vieät Nam Coïng hoaø.
Giai ñoaïn theo Khaùng chieán ra Baéc
(1946- 1951)
Nhaät laät ñoå chính quyeàn Phaùp cuûa
Decoux ñeâm 9.3.1945, trong khi NLV ñang gaùt taïi Nhaø thöông Phuû Doaõn.
Tieáp theo laø naïn ñoùi khuûng khieáp Baéc Vieät. Luùc ñoù, NLV hoïc chöa
xong naêm thöù naêm tröôøng thuoác Haønoäi. Toång hoäi Sinh vieân Vieät nam
haêng haùi phaùt ñoäng phong traøo cöùu ï ñoùi vaø laêng xaû vaøo coâng
cuoäc choáng Nhaät, choáng Phaùp theo lôøi keâu goïi cuûa Hoà Chí Minh
ñöôïc xem nhö laõnh tuï coù uy theá nhaát. Taân Daân Chuû Ñaûng ra ñôøi,
thu huùt sinh vieân caùc tröôøng Ñaïi hoïc Haønoäi. Moät soá nhö Döông
Ñöùc Hieàn (Toång tröôûng Thanh nieân trong Chính phuû Lieân hieäp ñaàu
tieân) Ñinh Gia Trinh, Phan Anh, Phan Myõ, Ñoå Xuaân Soaïn, Traàn Böûu Kieám,
Mai Vaên Boä, Phaïm Thaønh Vinh, Löu Höõu Phöôùc Nguyeãn Vieät Nam, Traàn
Vaên Kheâ, Nguyeãn Taán Gi Troïng...laàn hoài trôû thaønh nhöõng con moài
ngon cuûa Maët traän Vieät Minh. Moät soá khaùc, vaøi thaùng sau, toå chöùc
veà Nam baèng xe ñaïp vì con ñuôøng hoaû xa xuyeân Vieät bò bom cuûa Löïc
löôïng Ñoàng Minh tieâu huûy nhieàu ñoïan. Vöøa hoài höông, taát caû
trong ñoù coù NLV, Nguyeãn Toân Hoaøn, Nguyeãn Tuù Vinh, Leâ Vaên
Taøi.... bò cuoán vaøo côn loác khaùng chieán. Ba sinh vieân töø Baéc
veà: Ñaëng Ngoïc Toát, Huyønh Baù Nhung vaø Ngoâ Taáùn Nhôn thaønh laäp chi
nhaùnh Taân Daân Chuû Mieàn Nam vaø tuyeån naïp Huyønh Taán Phaùt, Nguyeãn
Vaên Hieáu, Maõ Thò Chu vaø Nguyeãn Thò Bình vaøo haøng nguõ. Theo NLV,
"saùch goái ñaàu" cuûa nhoùm naøy laø quyeån "Taân Daân chuû
nghiaõ Luaän" cuûa Mao Traïch Ñoâng vieát vaøo loái naêm 1938, chæ
ñeà caäp ñeán vieäc quoác höõu hoaù caùc kyõ ngheä quoác phoøng vaø chöa
ñaù ñoäng ñeán quyeàn tö höõu. Chính vì vaäây maø Ngoïai tröôûng
Marshall cuûa Toång thoáng Roosevelt môùi bò laàm vaø ñaõ thuùc Töôûng
Giôùi Thaïch lieân minh vôùi Mao choáng Nhaät.
Thaùng 9.1945, NLV, ñang phuï
taù cho y só tröôûng Traø Vinh laø Bs Nguyeãn An Traïch, reå cuûa ñoác phuû
söù Nguyeãn Vaên Taâm, "con huøm xaùm Cai laäy", (sau naøy Thuû
töôùng thôøi Baûo Ñaïi) ñöôïc leänh cuûa UÛy ban khaùng chieán ñöa
döôûng ñöôøng vaøo böng, sau ñoù di taûn theo hai phiaù, Bs Traïch veà Caø
mau ñeå taäp keát ra Baéc, coøn NLV thì qua Moû Caøy, Beán tre, tìm caùch
vaøo Khu 7 cuûa töôùng Nguyeãn Bình ñoùng trong vuøng Loäc Ninh. Taïi ñaây,
NLV gaëp Bs
Nguyeãn Thò Lôïi (sau naøy laø vôï cuûa Bs Löông Phaùn), caûõ hai bò keït
ôû Phöôùc Haûi maáy thaùng vì quaân Phaùp chieám Baø ròa. Cuoái cuøng hoï
duøng ghe baàu vöôït ñeán Tam Quan, Trung Vieät, töø ñoù laáy taøu hoaû ra
Baéc vaøo thaùng 6.1946. tröôùc ngaøy Hoà Chí Minh döï hoäi nghò
Fontainebleau. NLV taäp söï taïi nhaø thöông Baïch Mai cuøng vôùi vôï choàng
Traàn Vyõ Nguyeãn Thò Vinh,, caû ba chöa kòp trình luaän aùn baùc só.õ
thì vaøo thaùng chaïp 1946, toaøn quoác khaùng chieán choáng Phaùp. NLV laøm
phoù cho Bs Phaïm Vaên Haûi, quaân y tröôûng, taïi trung ñoaøn 48 Thaêng Long.
Bs Nghieâm Xuaân Thoï (em cuûa Nghieâm Xuaân Thieän) thay theá khi Bs Haûi leân
Vieät Baéc. Sau ngaøy Bs Thoï "dinh teâ" veà Haønoäi , NLV ñoân leân
laøm quaân y tröôûng.
Naêm 1948, Baûo Ñaïi kyù hieäp öôùc
Haï Long vaø thaønh laäp chính phuû. Söï kieän naøy thuùc ñaåy NLV vaø moät
soá ñoàng nghieäp tìm caùch rôøi böng. Loái naêm 1949, Trung coäng chieám
luïc ñòa. Chính phuû quoác gia Vieät Nam ñöôïc coâng nhaän. Sö ñoaøn 320,
do Vaên Tieán Duõng laøm uûy vieân chính trò vaø quaân söï, ñöôïc thaønh
laäp vôùi söï keát hôïp cuûa ba trung ñoaøn 48 (daët döôùi quyeàn chæ huy
cuûa Phuøng Theá Taøi), 32 vaø 64. NLV trôû thaønh quaân y tröôûng cuûa sö
ñoaøn.
NLV keå laïi moät caâu chuyeän khaù lyù
thuù: Coù laàn, Vaên Tieán Duõng noùí côït vôùi NLV: "Boá vôï anh
töùc Tuaàn vuõ Baéc Ninh Nguyeãn Khaùnh Ñaéc thôøi Phaùp,
ñaõ töøng xöû töû toâi veà toäi phaù roái trò an!" (nhöng Duõng ,
may thay, vöôït nguïc ñöôïc).
Moät kyû nieäm khaùc, coøn nhôù maõi:
Cuoái 1947, tröôùc Ñieän Bieân Phuû, Voõ Nguyeân Giaùp ñeán trung ñoaøn 48
thanh tra vaø uûy laïo thöông binh.Luùc ñoù, ngöôøi cheát nhö raï vì kieát
lî vaø thöông haøn, thuoác men khoâng coù. Ñeå tinh thaàn quaân ñoäi khoâng
suy suïp, caùc y só moãi ngaøy pha chaát teinture dopium vaø 5 vieân
quinacrine vaøng trong moät lít nöôùc, phaùt cho moãi con bònh moät ly ñeå
uoáng caàm hôi. Moät caùch trò bònh...taâm lyù! Quaân y tröôûng trình baøy
tình traïng theâ thaûm ñoù vaø xin giuùp ñôû. Giaùp khen caùc caáp coù coá
gaéng vaø thay vì höùa caáp thuoác Giaùp hoûi taïi sao khoâng
gaép toå chöùc ..."tröôøng y taù" (!). Caùc y só ngoù nhau ngaån
ngô. Giaùp tieáp: "Haõy nhôù caùn boä giaûi quyeát taát caû
moïi vaán ñeà: Toå chöùc, toå chöùc, vaø toå chöùc!". Vì
coù leänh, trung ñoaøn khoâng daùm caûi, raùng "quô quaøo" toå
chöùc lôùp ñaøo taïo y taù . Ba thaùng sau, NLV gôûi ngöôøi leân Trung
öông, quaû nhaän ñöôïc thuoác ñuû duøng, do keá hoaïch CS nhaäp thaønh mua
hay xin caùc döôïc phoøng vaø tö nhaân tieáp teá thuoác . CS coøn duøng myõ
nhaân keá duï lính Leâ döông troäm nhieàu loïai duïng cuï y teá vaø döôïc
phaåm hieám trong binh ñoäi Phaùp. Trôû thaønh Quaân y tröôûng Sö ñoaøn
320, NLV thöïc haønh kinh nghieäm caùn boä noùi treân khi cho taûi thöông binh
töø maët traän veà caùc beänh xaù haäu phöông baèng nhöõng toaùn ngöôøi
khieâng voõng luaân phieân.
Vaán: Vì sao anh trôû veà thaønh?
naêm naøo? baèng con ñöôøng naøo? Coù gaëp khoù khaên gì khoâng?
Ñaùp: Naêm 1951, Sö ñoaøn 320
chòu traùch nhieäm beân höõu ngaïn Hoàng Haø, goàm coù vuøng Hoaø bình, Sôn
Taây, Phuû lyù, Nam Ñònh vaø Ninh bình. Toâi veà Haønoäi ñeå hoïc xong y
khoa vaø vaøo Saøigoøn trình luaän aùn. Toâi thoaùt khoûi Chieán khu Ba, ñeán
Phaùt Dieäm, vieän côù ñi kinh lyù vuøng "saùt beân teà"
nghiaõ laø giaùp ranh phaàn ñaát Phaùp cai trò. Toâi khoâng gaëp trôû ngaïi
nhôø vôï toâi. luùc ñoù ôû Haønoäi,boá trí saün. Vaõ chaêng, toâi ñaõ
thuû chaát ñoäc arsenic, phoøng khi bò CS baét, toâi xöõ duïng ngay. Khi thaáy
côø Vatican tung bay treân coång Phaùt Dieäm, loøng möøng voâ haïn! Muoán
soáng coøn trong tay CS, caàn "giaû daïi ñeå qua aûi". Toâi
coøn nhôù : trong moät ñeâm hoïp kín ôû moät döôõng ñöôøng sau tieàn
tuyeán tai laøng Leä Xaù, tænh Thanh Hoùa, thuoäc Khu 4, Bs Phaïm Phuù Khai,
Nguyeãn Ñöùc Khang vaø toâi ñang baøn tính keá hoaïch "chuoàn eâm"
theo goùt ñoàng nghieäp Nguyeãn Tuaán Phaùt troán an toaøn veà Haønoäi
thì Bs Dö Theá Baûo, Quaân y tröôûng Lieân khu 3, moät ñaûng vieân CS vaø
laø xeáp cuûa chuùng toäi, baát chôït xuaát hieän, y giaän döõ baùo tin
"Phaùt dinh teâ roài!". Do moät phaûn öùng töï veä, ba chuùng
toâi ñoàng thanh maït saùt Phaùt: "Quaû laø thaèng ngu! khaùng chieán
saép thaéng lôïi, phí bao coâng lao! ". Cuoái cuøng, toâi thoaùt ñi
ñöôïc, moät thôøi gian sau tôùi phieân Khai, nhöng Khang toäi nghieäp!
- bò keït laïi. Naêm 1951, treân möôøi ñoàng nghieäp cuûa toâi trôû veà
thaønh. Anh bieát vì sao khoâng? Muaø heø naêm ñoù, trong Ñai hoäi Quaân Y
Lieân khu 3 vaø 4 taïi Thanh hoaù, Bs chuû tòch Hoaøng Ñình Caàu sau
naøy laø Thöù tröôûng Y teá vaø Vieän tröôûng Ñaïi hoïc Y khoa Baéc
Vieät doõng daïc chæ thò: " Khi baïn vaøo moät gia ñình chaêm
soùc bònh maø bieát ñöôïc gia ñình naøy coù tö töôûng phaûn caùch maïng
thì baïn phaûi töùc khaéc baùo cho traïm coâng an gaàn nhaát hay bieát".
Caùc y só coù maët trong buoåi hoïp neâu raèng haønh ñoäng naøy traùi vôùi
lôøi tuyeân theä Hippocrate cuûa hoï khi ra tröôøng , theo ñoù hoï ñaõ long
troïng cam keát gat boû moïi thaønh kieán khi chöõa bònh. Hoaøng Ñình Caàu
lieàn phaûn phaùo gay gaét : "Lôøi theà Hippocrate laø moät "söï
bòa ñaët cuûa tö baûn phaûn ñoäng ñeå gaït caùc anh!". Nghe
caâu naøy NLV noùi "comme la goutte qui fait deùborder le
vase", chuùng toâi ngoù nhau, laéc ñaàu ngao ngaùn. Moãi ngöôøi töø
ño,ù tìm moïi caùch thoaùt thaân. Rieâng toâi, neáu ôû laïi, seõ bò chuùng
ñaøy leân Vieät Baéc nhö Nguyeãn Maïnh Töôøng, Traàn Ñöùc Thaõo...Moät
côn aùc moäng!".
Vaán ñeà Nam Vieät Nam giaûi quyeát treân
chieán tröôøng khoâng phaûi taïi Hoäi nghò La Celle Saint Cloud!
Vaán :Hoaø ñaøm taïi Paris baét
ñaàu ngaøy 13.5.1968 taïi khaùch saïn Majestic, ñaïi loä Kleùber, vaø keát
thuùc ngaøy 27.1.1973 baèng moät Hieäp öoùc kyù taïi Trung taâm Hoäi nghò
Quoác teá Paris. Vôùi tö caùch Phoù Thuû töôùng, anh ñoùng vai troø gì vaø
coù theo doõi moïi dieãn tieán hay khoâng?
Ñaùp: Khi qua Paris ñeå quan saùt
trong phaùi ñoaøn VNCH, Phoù Toång thoáng Nguyeãn Cao Kyø coù ñeà nghò toâi
tham gia beân caïnh Tröôûng ñoaøn Phaïm Ñaêng Laâm. Toâi töø choái, vì
trong nöôùc, luùc ñoù, toâi kieâm theâm Boä Vaên hoaù- Giaùo duïc , coâng
vieäc beà boän. Trong thôøi gian hoaø ñaøm, coù nhöõng Boä chuyeân moân
phuï traùch. Toång tröôûng Ngoaïi giao laø Traàn Chaùnh Thaønh, roài Traàn
Vaên Laém, roài Nguyeãn Phuù Ñöùc, em vôï toâi.
Vaán:Trong tröôøng hôïp naøo, anh
ñöôïc choïn laøm tröôûng ñoaøn taïi Hoäi nghò Hieäp thöông La Celle Saint
Cloud? Phaùi ñoaøn VNCH goàm coù ai? nguï ôû ñaâu? Phiaù Chính phuû laâm
thôøi Maëït traän Giaûi phoùng mieàn Nam coù ai? Ai coá vaán cho anh nhieàu
nhaát trong thôøi gian nhoùm hoïp?
Ñaùp: Toâi nghó toâi ñöôïc
choïn vì quaù khöù khaùng chieán cuûa toâi, chôù khoâng phaûi vì toâi coù
taøi aên noùí mieäng löôõi. Phaùi ñoaøn Saigon goàm coù Nguyeãn Xuaân Phong
(phoù tröôûng ñoaøn), ,Traàn Vaên AÂn, Traàn Vaên Ñoå, Nguyeãn Quoác
Ñònh, Nguyeãn Ñaéc Kheâ, Nguyeãn Ngoïc Huy, Nguyeãn Ngoïc An, Ls Nguyeãn Thò
Vui (baø con vôùi Huyønh Taán Phaùt vaø töøng quen Nguyeãn Thò Bình) vaø
Nguyeãn Trieäu Ñan (phaùt ngoân vieân baùo chí). Chuùng toâi nguï trong bieät
thöï möôùn taïi ñaïi loä Mayot, trong vöôøn Luxembourg, tröôùc ñaây do
vôï choàng oâng Kyø xöû duïng. Nguyeãn Ngoïc Huy cuøng vôùi Nguyeãn
Ñaéc Kheâ giuùp toâi ñaéc löïc ñeå ñoái ñaùp vôùi phaùi ñoaøn
Maët traän do Nguyeãn Vaên Hieáu daãn ñaàu. Hoï coù hai thaønh vieân phaùi
nöõ goác mieàn Nam, Thaät söï, phoù tröôûng ñoaøn Ñinh Baù Thi giöït
daây, thaáy roõ.
Vaán: Theo lôøi trình baøy cuûa
Ngoaïi tröôøng Nguyeãn Thò Bình vaø Nguyeãn Vaên Hieáu trong quyeån Hoài
öùc veà Hoäi nghò Paris (nhaø xuaát baûn Chính trò quoác gia Haønoäi,2001)
thì , ñeå traû lôøi "ñeà nghò 6 ñieåm" ngaøy 25.4.1973 cuûa Maët
traän, phaùi ñoaøn VNCH coù ñöa ra "döï thaûo thoaû öôùc" goàm 4
vaán ñeà: toång tuyeån cöû, laäp hoäi ñoàng, caùc löïc löôïng vuõ trang
vaø töï do daân chuû nhöng laäp tröôøng cuûa Saøigoøn "thöïc chaát
laø choáng laïi hoaø giaûi, hoaø hôïp daân toäc theo nguyeän voïng cuûa
ñaïi ña soá nhaân daân. Vì theá cuoäc hieäp thöông laâm vaøo beá
taéc.". Anh nghó sao?
Ñaùp: Theo ñieàu 12 cuûa Hieäp
ñònh 4 beân kyù taïi Paris thì trong thôøi haïn 90 ngaøy sau khi ngöøng baén
coù hieäu löïc baén - keå töø 24 giôø GMT ngaøy 27.1.1973, "hai
beân mieàn Nam V N laøm heát söùc mình ñeå thöïc hieän vieäc kyù keát moät
hieäp ñònh veà caùc vaán ñeà noäi boä cuûa mieàn Nam Vieät Nam".
Toång thoáng Thieäu khoâng coù chæ thò ñaëïc bieät gì cho chuùng toâi vì
bieát tröôùc hoäi nghò La Celle Saint Cloud khoâng ñi ñeán ñaâu, chæ coù
taùc duïng caâu giôø, moïi vaán ñeà seõ giaûi quyeát treân chieán
tröôøng. Ñuùng nhö Nguyeãn Vaên Hieáu keå laïi, cuoäc ñaøm phaùn dieãn ra
teû nhaït, moãi tuaàn hai beân gaëp nhau moät laàn, moãi phiaù ñoïc baøi
phaùt bieåu chuaån bò saün, sau ñoù tranh luaän moät luùc vaø chaám döùt
ñeå heïn kyø hoïp sau. Sau loái treân möôøi phieân hoïp vaøi thaùng ñaàu,
toâi trôû veà Saøigoøn, ñeå cho Nguyeãn Xuaân Phong thay theá. Maët traän
GPMN duøng Hoäi nghò nhö moät dieãn ñaøn tuyeân truyeàn.
Vaán: Vì sao ngaøy 13.6.1973, Kissinger
(Hoa kyø),ø Leâ Ñöùc Thoï (Vieät Nam DCCH), anh (thay maët VNCH) vaø Nguyeãn
Vaên Hieáu (MTGPMN) ï laïi kyù taïi Kleùber moät thoâng caùo chung chuaån bò
vaøi giôø tröôùc cuøng ngaøy bôûi söï kyù keát moät vaên baûn thoaû
thuaän giöõa Kissinger vaø Leâ Ñöùc Thoï taïi Gif-sur-Yvette ? Phaûi chaêng
ñeå gôû moät theá bí? Thoâng caùo chung naøy noäi dung ra sao? Lyù do naøo
thuùc ñaåy anh trôû laïi Paris?
Ñaùp: Vì quaù laâu, toâi khoâng
nhôù thoâng caùo naøy noùí gì nhöng roát cuoäc, cuõng chaûng ñi ñeán
daâu. Toâi trôû laïi Hoäi nghò ñeå phaûn ñoái maïnh vuï MTGPMN vaø Baéc
kinh kyù keát cho daân Hoa vaø Vieät voâ ra Trung quoác vaø mieàn Nam VN khoûi
caàn chieáu khaùn. Quyeát ñònh naøy tai haïi vì môû ngoõ mieàn Nam VN cho
Taøu coäng traøn vaøo.
Vaán: Theo Nguyeãn Vaên Hieáu, sau
ñoù anh coù trôû qua taùi hoïp taïi La Celle-Saint Cloud, môøi phaùi ñoaøn
Maët traän duøng côm chung, hoï töø choái. Vaø anh rôøi boû hoäi nghò
luoân.
Ñaùp: Ñuùng vaäy, toâi coù ñeà
nghò phaùi ñoaøn cuûa Hieáu duøng côm chung, vì cuøng laø daân mieàn Nam
caû, nhöng hoï traùnh neù. Phoù tröôûng ñoaøn Nguyeãn Xuaân Phong thay toâi
taïi Hoäi nghò cho ñeán ngaøy 15.5.1974 thì hai beân ngöng haún cuoäc ñaøm
phaùn. Coù taát caû 47 phieân hoïp. Sau thaùng 4.1975, Nguyeãn Xuaân Phong ôû
laïi Vieät Nam vaø nghe noùi y coïng taùc vôùi CS.
Nhöõng ngaøy thaùng haáp hoái cuûa Vieät
Nam Coïng hoaø.
Sau ñaây, xin toùm taéc caâu chuyeän
vaán ñaùp thaân tình giöõa baùc só Nguyeãn Löu Vieân vaø chuùng toâi veà
giai ñoïan daãn ñeán söï suïp ñoå cuûa mieàn Nam:
Vaán: Luùc coøn ôû trong chính
quyeàn, baét ñaàu töø luùc naøo anh caûm nghó Hoa kyø boû rôi VNCH? Tröôùc
hay sau hoaø ñaøm Paris?
Ñaùp (suy nghó moät luùc): Sau
hoaø ñaøm Paris . Khi quaân ta ruùt khoûi Ban Meâ Thuoät. Tröôùc ñoù, noùi
thaät, Chính phuû khoâng bieát gi heát veà vieäc ñieàu ñình giöõa TT Thieäu
vaø Kissinger. OÂng Thieäu cho ñaây laø chuyeän rieâng, ñoâi khi baøn vôùi
Hoaøng Ñöùc Nha (Thoâng tin)õ vaø Nguyeãn Phuù Ñöùc (Ngoaïi giao). Toâi coù
caûm töôûng TT Thieäu vaøThuû töôùng Khieâm ñeàu tin Myõ seõ khoâng boû
rôi vì mieàn Nam coù daàøu löûa. Chính toâi ñaõ ñích thaân duøng maùy bay
tröïc thaêng ra ngoaøi khôi ñaûo Poulo Condore vieáng moät giaøn khoan Hoa kyø.
Hoï coù taëng cho toâi moät "eùchantillon" daàu trong moät caùi
"tube" vaø giaûi thích raèng loaïi daàu naøy raát toát, vaø
vuøng naøy cuûa VN naèm treân moät "nappe" daàu vó ñaïi
nhö "treân löng moät con voi" - traûi daøi tôùi Nam Döông.
Thieäu laãn Khieâm ñeàu hy voïng "VN seõ tham gia OPEC" (sic)
Vaán: ÔÛ ñoïan treân, anh coù
noùi: khi ñi nhoùm taïi La Celle Saint Cloud, anh khoâng tin hoäi nghò ñem laïi
keát quaû vì vaán ñeà seõ "giaûi quyeát treân chieán tröôøng mieàn
Nam". Xin vui loøng cho bieát roû: Ai giaûi quyeát? MTGPMN? Hoa kyø? hay
Chính phuû Saøigoøn?
Ñaùp: Nhieàu ngöôøi trong phaùi
ñoaøn VNCH luoân caû Bs Traàn Vaên Ñoå - cuõng tin Myõ seõ giuùp
Saøigoøn giaûi quyeát. Ñaëc bieät, vôùi oanh taïc cô B52. Tröôùc Ban Meâ
Thuoät, toâi coù caûm töôûng" (TT) Thieäu "nghó"
ñeán giaûi phaùp VN coù theå chia thaønh ba vuøng: CS phia Baéc, MTGPMN töø
vyõ tuyeán 17 ñeán vyõ tuyeán 13, vaø Vieät Nam Coïng hoaø, phaàn ñaát coøn
laïi. Ñuùng vaäy, toâi coøn nhôù moät buoåi chieàu, - tröôùc vuï boû Ban
Meâ Thuoät - oâng Thieäu hoïp vôùi (Phoù Toång thoáng) Traàn Vaên Höông,
(Thuû töôùng) Traàn Thieän Khieâm, toâi (Nguyeãn LöuVieân ), Nguyeãn Vaên
Haõo (Phoù thuû töôùng, kieâm khoái Kinh teá-Taøi chính), (Trung töôùng)
Ñaëng Vaên Quang vaø (Thieáu töôùng CA ) Nguyeãn Khaéc Bình taïi Dinh Ñoäc
laäp. Haõo noùi , vôùi gioïng bôõn côït,: "Trôøi ôi! Thöa
Toång thoáng, sao maø ñaùnh ñaâu chaïy ñoù vaäy?( hì hì), mình phaûi
laøm gì chôù?".OÂng Thieäu lieàn chæ vaøo moät baûn ñoà quaân söï
lôùn treo trong Vaên phoøng : "Ñaây! oâng traû loøi ñaây
Ñaø naúng, seõ laø Stalingrad" vaø oâng veõ moät ñöôøng töø Ñeøo
Caû xuyeân tôùi Ñaølaït. Lieàn sau ñoù, coù leänh cho Quaân ñoäi quoác gia
töû thuû, khoâng ñöôïc ruùt xa hôn nöõa. Cuï Höông söûa vaøi chöõ
trong thoâng caùo vaø trao cho Ñaïi taù Caàm ñieän cho caùc oâng töôùng
lieân heä.
Veà "giaû thuyeát" chia Vieät Nam
laøm ba, toâi nhôù söï vieäc dieãn ra nhö sau: Böûa ñoù, Phoù Thuû
töôùng Traàn Vaên Ñoân vöaø ñi quan saùt ôû Myõ vaø AÂu chaâu veà. TT
Thieäu tieáp Ñoân ñeå nghe baùo caùo vaø cuøng chuùng toâi leân Dinh Ñoäc
laäp aên côm. Khi ñi ngang choå ñang söûa chöûa vì vöøa bò doäi bom, oâng
Thieäu thaáy coù treo moät laù côø vaøng ba soïc ñoû, oâng lieàn noùi:
"Khoâng bieát caùc anh coù tin dò ñoan hay khoâng, chôù coøn toâi,
toâi nghó ba gaïch töôïng tröng cho ñaát nöôùc mình seõ chia ra laøm
ba!". Coù leõ yù kieán naøy ñaõ thoaùng qua taâm trí cuûa oâng
Thieäu luùc ñoù. Khoâng ai phaûn öùng hay bình phaåm gì. Trong soá quan
khaùch, coù caû Bs Phan Quang Ñaùn.
Vaán :Khi boû Ban Meâ Thuoät, OÂng
Thieäu coù baøn tröôùc vôùi Noäi caùc hay caù nhaân anh hay khoâng?
Ñaùp: Khoâng coù! Khoâng bieát
oâng Thieäu coù tính vôùi Cao Vaên Vieân hay khoâng?
Vaán:Theo anh, vì sao Thieäu boû
Pleiku sau Ban Meâ Thuoät? Coù ngöôøi cho raèng oâng Thieäu muoán "thaáu
caùy" Hoa kyø? Ñeå "maëc caû vôùi Myõ? Töôùng Ngoâ Quang
Tröôûng töøng thoá loä vôùi toâi raèng QÑQG vaãn coøn khaû naêng caàm
cöï. Anh nghó sao?
Ñaùp (moät phuùt traàm ngaâm} Vuï
ruùt lui ôû Ban Meâ Thuoät laøm tan hoang heát! Noäi caùc khoâng heà ñöôïc
hoûi yù kieán. Pas un mot! Moät ngaøy sau khi boû Pleiku , coù nhoùm Hoâi
ñoàng Noäi caùc. Sau ordre du jour ñaõ xong, Toång tröôûng Ngoâ Khaéc
Tænh dô tay leân, noùi : "Thöa Thuû töôùng, toâi xin Thuû töôùng moät faveur:
Daàu sao, chuùng toâi cuõng laø nhaân vieân Hoäi ñoàng Noäi caùc, "baø
xaõ" toâi vöøa nghe tin Pleiku maát treân ñaøi BBC vaø VOA, môùi noùi
laïi cho toâi bieát. Vaäy xin Thuû töôùng neáu coù tin gì thoâng
baùo chuùng toâi, chôù khoâng kyø quaù ! " Luùc ñoù. treân baøn chuû
toïa, Thuû töôøng Khieâm xoay qua toâi ngoài beân phiaù traùi, noùi nhoû:
"Moa cuõng vaäy! " (sic). Toâi ngaïc nhieân traû lôøi: "Boä
noùi giaû ngoä hay sao? anh laø Thuû töôùng kieâm Toång tröôûng Quoác
phoøng, Ñaïi töôùng boán sao maø!". OÂng Khieâm gaät ñaàu:
"Thaät chôù !" (nguyeân vaên).
Vaán: Khoâng leõ oâng Thieäu laïi
quyeát ñònh moät mình chuyeän quaù nghieâm troïng nhö vaäy?
Ñaùp: Toâi coù nghe "hình
nhö" Toång thoáng Thieäu coù hoäi yù vôùi hai töôùng Cao Vaên Vieân
vaø Phaïm Vaên Phuù. Tuy nhieân, sau thaùng tö 1975, toâi thoaùt ñöôïc qua
ñaûo Guam , coù gaëp moät soá só quan cao caáp trong Boä Toång Tham möu, hoï
quaû quyeát oâng Vieân chæ bieát sau khi vieäc naøy xaûy ñeán. Phuû Toång
thoáng ra leänh thaúng cho caùc Tö leänh vuøng, khoâng qua Toång Tham möu,
baèng moät heä thoáng tröïc tieáp. Vaäy, oâng Thieäu ñaõ chæ thò ngay cho
töôùng Phuù? Ñieåm naøy, nghó neân duyeät laïi.
Vaán: Taïi sao Thuû töôùng Khieâm
vaø anh (Phoù Thuû töôùng) khoâng phaûn ñoái?
Ñaùp:Phaûn ñoái caùch naøo vaø
vì sao? Coù bieát ñaâu maø "protester"?... Ñaây laø vaán ñeà
quaân söï! (sic)
Vaán: Anh töøng töø chöùc Phoù
Toång uûy Di cö thôøi Ngoâ Ñình Dieäm vaø ñaõ tham gia nhoùm Caravelle thaäp
nieân 50 ñeå phaûn ñoái "ñoäc taøi gia ñình trò nhaø Ngoâ", taïi
sao anh laïi coù theå chaáp nhaän haønh ñoäng ñôn phöông cuûa TT Thieäu nhö
vaäy trong khi anh giöû chöùc vuï Phoù Thuû töôùng?
Ñaùp: Bôûi vì...luùc ñoù, khoâng
thaáy gì beà ngoaøi. Bôûi vì... oâng Thieäu raát khoân. Bôûi vì ..., veà
quaân söï, coù UÛy ban töôùng laõnh ôû phiaù sau. Toâi khoâng coù chaân
trong Hoäi ñoàng An ninh Quoác gia.
Vaán: Nguyeãn Phuù Ñöùc ñoùng
vai troø heä troïng trong HÑANQG, töông ñöông vôùi Kissinger beân Myõ. Laø
em vôï cuûa anh, Ñöùc khoâng cho anh bieát hay sao?
Ñaùp: Khi naøo caàn, Ñöùc môùi
ñöôïc TT Thieäu vaán yù, Ñöùc khoâng phaûi laø hoäi vieân thöôøng
tröïc. Trong Hoäi ñoàng, coøn coù Thuû töôùng, coù Toång Tham möu tröôûng
Cao Vaên Vieân, Coá vaán quaân söï Ñaëng Vaên Quang), Toång giaùm ñoác
Coâng an Nguyeãn Khaéc Bình, caùc Tö leänh Quaân khu.
Vaán: Nhöng trong vuï boû Cao
Nguyeân vaø Mieàn Trung, TT Thieäu ñaõ "qua maët" caùc nhaân vaät
vöøa keå?
Ñaùp: Coù theå! Trong vuï Ban Meâ
Thuoät, coù leõ töôùng Vieân bieát, vì - theo Nguyeãn Phuù Ñöùc vieát trong
hoài kyù "Pourquoi les EÙtats Unis ont-ils perdu la guerre au Vieät Nam?"
- chính oâng Vieân chæ con ñöôøng soá 19 ñeå ruùt quaân (thay vì lieân
tænh loä soá 7) nhöng loä trình trieät thoaùi naøy quaù xaáu. Toâi khoâng
bieát roû ai ñaõ laáy quyeát ñònh trong noäi vuï, töôùng Phuù hay töôùng
Taát.
Vaán: Trong baøi toâi phoûng vaán
tröôùc ñaây Ngoaïi tröôûng Traàn Vaên Laém, oâng Laém coù keå laïi caâu
pheâ bình cuûa töôùng Westmoreland : "Ñaây laø moät söï trieät thoaùi
hoãn loïan nhaát maø toâi chöa töøng thaáy!" Anh ñoàng yù hay khoâng?
Ñaùp: Ñoàng yù! Cuoäc trieät
thoaùi chæ ñöôïc quyeát ñònh trong voøng 24 giôø ñoàng hoà. Caùc ñôn vò
cuûa ta khoâng theå vöøa ruùt lui, vöøa mang theo caû gia ñình ñuøm ñeà
cuûa hoï maø hoï phaûi baûo veä. Cho laäp caùc traïi gia binh nôi ñoàn truù
cuûa binh só laø moät thaát saùch. Chuû tröông "ngöôøi lính, tay
suùng, tay caøy" chieán ñaáu vöøa baûo veä toå quoác, vöøa
chu toaøn an ninh cho thaân nhaân - khoâng deã thöïc hieän. Trong khi ñoù,
ngöôøi lính Baéc Vieät bò Ñaûng CS eùp " sinh Baéc , töû Nam ",
ra ñi khoâng coù ngaøy veà, hoï khoâng coù nhöõng baän bòu cuûa ngöôøi
lính quoác gia. Maët khaùc, veà binh thuaät, trieät thoaùi laém khi khoù hôn
taán coâng.
Vaán: Moät vaán ñeà khaùc: Anh
coù lieân heä gì ñeán ñaûng Daân chuû cuûa TT Thieäu hay khoâng? Ñaûng
naøy aûnh höôûng ñeán tinh thaàn Quaân ñoäi ra sao? Teä haïi nhö ñaûng
Caân lao thôøi TT Dieäm chaêng?
Ñaùp: Toâi khoâng lieân heä. OÂng
Thieäu cuõng khoâng heà baøn vôùi toâi. OÂng Thieäu cho ra ñôøi ñaûng Daân
chuû ñeå uûng hoä oâng taùi öùng cöû vaø ñaéc cöû Toång thoáng. Khoâng
coù muïc tieâu naøo khaùc. OÂng Thieäu coù cho laäp moät Maët traän goàm
vaøi ñaûng phaùi nhöng toàn taïi khoâng bao laâu. Thaønh thaät, toâi khoâng
bieát aûnh höôûng cuûa ñaûng Daân chuû trong Quaân ñoäi. Khoâng theå so
saùnh ñaûng Daân chuû vôùi ñaûng Caàn lao vì ñaûng Caàn lao coù ñöôøng
loái, laõnh ñaïo vaø heä thoáng toå chöùc khaù hôn nhieàu. Ñaûng Caàn lao
nguy hieåm hôn.
Vaán: Anh coøn nhôù phong traøo
toá tham nhuõng cuûa linh muïc Traàn Höõu Thanh chôù? Thôøi Thieäu. coù naïn
tham nhuõng khoâng?
Ñaùp: Chaéc laø coù. Toâi hoûi
laïi anh: Trong taát caû caùc chính phuû Vieät Nam, hieän taïi vaø töông lai,
vaán ñeà gì khoù khaên nhaát?..Anh vöøa traû lôøi "Caàn naâng cao daân
trí ñeå daân coù theå choïn löïa saùng suoát vaø tröïc tieáp caáp laõnh
ñaïo cuûa mình. Vous avez le gouvernement que vous meùritez". Toâi xin
boå tuùc vôùi ba ñieåm : 1) Taùch Nhaø nöôùc khoûi Toân giaùo, seùparation
de lEÙtat et de lEÙglise. 2) Quaân ñoäi luoân luoân phaûi uûng
hoä vaø tuaân leäânh Chính phuû hôpï hieán, hôïp phaùp. LArmeùe est
la Grande Muette coù nghóa laø coâng daân coù quyeàn tham gia ñaûng phaùi
nhöng khi vaøo quaân ñoäi, khoâng ñöôïc tuyeân truyeàn chính trò 3) Caùc
ñaûng phaùi phaûi hôïp phaùp, hôïp hieán, oân hoøa vaø coâng khai.
Vaán: Ba ñieåm anh vöøa trình
baøy ñuùng laø ba coät truï cuûa cheá doä phaùp trò, EÙtat de droit.
Neân phaân bieät luaät Nhaø nöôùc (loi) vaø quyeàn daân (droit). Trong
caùc cheá ñoä chuyeân cheá, laém khi Luaät baát chaáp Quyeàn.
Trong cheá ñoä phaùp trò, luaät chính phuû phaûi laáy quyeàn cuûa daân
chuùng laøm goác. Xin pheùp hoûi theâm anh vaøi caâu choùt, ngaén goïn: Luùc
taïi chöùc, anh thöôøng tieáp xuùc vôùi hai phuï taù chính trò cuûa TT
Thieäu laø Huyønh Vaên Troïng vaø Nguyeãn Vaên Ngaân hay khoâng (caû hai ñeàu
keát thuùc söï nghieäp trong tuø)? Anh nghó sao veà vuï Ngaân ñaû kích Thuû
töôùng Khieâm treân baùo? Anh coù lieân heä gia ñình gì vôùi Töôùng
Nguyeãn Khaùnh, Traàn Vaên Vaên vaø cuï Buøi Quang Chieâu? Trong nhoùm Caravelle
tröôùc ñaây, bao nhieàu ngöôøi coøn soáng? Ai gieát Traàn Vaên Vaên? Khi
boán Toång tröôûng goác Nam trong chính phuû Nguyeãn Cao Kyø nhö AÂu
Tröôøng Thanh, Traàn Ngoïc Lieãng...töø chöùc ñeå phaûn ñoái kyø thò,
taïi sao anh luùc ñoù Phoù Thuû töôùng - laïi khoâng uûng hoä hoï?
Anh nghó sao veà chuyeän Nguyeãn Thò Bình vieát hoài öùc tieát loä nhoùm
Döông Vaên Minh ñi ñeâm vôùi MTGPMN töø laâu, tröôùc hoaø ñaøm Paris? Xin
cho bieát yù kieán veà vuï töôùng Nguyeãn Khaùnh duøng böùc thôù cuûa
Huyønh Taán Phaùt ñeå lieân laïc, trong luùc löu vong, vôùi Chính phuû laâm
thôøi Giaûi phoùng Mieàn Nam (chuyeän naøy cuõng do MTGPMN xaùc nhaän trong
quyeån hoài öùc veà Hieäp ñònh Paris, xuaát baûn gaàn ñaây) ?
Ñaùp: Toâi khoâng giao thieäp
nhieàu vôùi hai oâng Troïng vaø Ngaân Toâi nghó oâng Khieâm laø ngöôøi
toát. Toâi laø caäu cuûa Nguyeãn Khaùnh, chò thöù tö cuûa toâi laáy Nguyeãn
Böõu, thaân phuï cuûa Khaùnh. Keá maåu cuûa nhaø toâi laø baø con cuûa cuï
Buøi Quang Chieâu; Traàn Vaên Vaên vôùi toâi laø cousins. Nhoùm Caravelle
chuùng toâi goàm coù 18 nhaân só, phaàn ñoâng ñaõ qua ñôøi. Hieän Traàn
Vaên AÂn soáng taïi Rouen (Phaùp), Bs Nguyeãn Tieán Hyõ vaø linh muïc Hoà Vaên
Vui taïi VN. Chuùng toâi choáng chöông trình Khu Truø maät , khoâng choáng keá
hoaïch AÁp chieán löôïc cuûa oâng Dieäm. Vaøi hoâm sau vuï Vöông Vaên
Ñoâng Nguyeãn Chaùnh Thi ñaûo chính huït Ngoâ Ñình Dieäm cuoái naêm
1959, Ñaïi taù Coâng an Nguyeãn Vaên Y, thôøi Boä tröôûng Noäi Vuï Buøi
Vaên Löông, toùm giam nhoùm Caravelle taïi traïi Voõ Taùnh, Saøigoøn, cho
ñeán thaùng 2.1960 môùi thaû. Coù hai giaû thuyeát veà vuï aùm saùt Traàn
Vaên Vaên: Moät soá ngöôøi nghi nhoùm Baéc kyø gheùt ngöôøi Nam toå chöùc
nhöng veà sau, CS xaùc nhaän chính hoï chuû möu, ñeå chia reû phiaù quoác
gia. Khi Vaên bò haï saùt, töôùng Nguyeãn Ngoïc Loan, Coâng an, ñieän thoaïi
doïa toâi. Vieäc nhoùm Thanh Lieãng vaø hai toång tröôûng "Nam
côø" trong Noäi caùc Kyø töø chöùc laø moät haønh ñoäng khoâng
ñuùng, do Thanh saép xeáp. Traàn Vaên Vaên cho toâi bieát AÂu Tröôøng Thanh
laø reå cuûa Giaùo Caùi, Beántre, moät caùn boä cao caáp phiaù beân kia. Coøn
Lieãng thì, sau khi oâm chaân AÁn Quang, y hoaït ñoäng cho Haønoäi trong Löïc
löôïng thöù ba, laøm quaân sö cho töôùng Minh, vaø luùc CS chieám
Saøigoøn, Lieãng chaïy choït gheá daân bieåu Quoác hoäi. Döông Vaên Minh coù
ngöôøi em CS laø Döông Vaên Nhöït, moät só quan, leùn luùt lieân laïc
vôùi Minh töø laâu. Luùc sanh tieàn, Traàn Vaên Vaên töøng noùi vôùi toâi:
"khoâng theå tin Döông Vaên Minh ñöôïc!"- Toâi khoâng ñoàng
yù veà laäp tröôøng cuûa Nguyeãn Khaùnh. Sau 1975, qua Myõ, Khaùnh môùi cho
toâi bieát chuyeän lieân laïc vôùi Huyønh Taán Phat vaø MTGPMN. Trong luùc
taïi chöùc, Khaùnh cuõng ñaõ duøng Quoác vuï khanh Bs Leâ Vaên Hoaïch (Cao
Ñaøi, cöïu Thuû töôùng, ñôøi Baûo Ñaïi) ñeå tieáp xuùc. OÂng Hoaïch
coù ngöôøi em, giaùo sö taïi tröôøng Peùtrus Kyù, taäp keát ra Baéc töø
laâu.
Vaán: Xin thaønh thaät caùm ôn Anh
ñaõ chia xeû boäc tröïc moät soá kyù öùc ñoäc ñaùo tuy chöa noùi heát.
Raát mong nhöõng söû lieäu khaùc töø nhöõng nhaân vaät coøn soáng nhö
caùc oâng Nguyeãn Vaên Thieäu, Traàn Thieän Khieâm, Cao Vaên Vieân, Ngoâ Quang
Tröôûng..vv..seõ laøm saùng toû vuï boû ngoõ Mieàn Trung, moät vaán ñeà
vaãn ñeø naëng ñeán nay treân taâm tö ngöôøi Vieät löu vong. Cuoái moät
cuoäc ñôøi tranh ñaáu chính trò cam go, anh hy voïng gì veà töông lai cuûa
ñaát nöôùc?
Ñaùp: Thieån nghó, muoán ñaát
nöôùc phaùt trieån vöõng, caàn döùt khoaùt deïp boû thaønh kieán vaø oùc
beø phaùi ñòa phöông. Caàn nghieâm tuùc ñoaøn keát. Khoâng tuyeân truyeàn
bòp bôïm.. Töï do phaûi laø muïc tieâu toái thöôïng. Töï do phaûi
ñöôïc baûo ñaûm bôûi moät chính phuû cuûa daân, bôûi daân vaø vì daân.
Daân Vieät nam, khoâng höôùng ngoaïi, khoâng lai caêng.
i) Trong quyeån hoài öùc thöù ba "Toång
Haønh Dinh trong Muøa Xuaân Toaøn thaéng" do Nhaø xuaát baûn Quaân
Ñoäi Nhaân daân Haønoäi phaùt haønh thaùng 5.2000, Voõ Nguyeân Giaùp ghi
raèng, sau khi maát Ban Meâ Thuoät ngaøy 11.3.1975, TT Thieäu nhoùm vôùi
Töôùng Phaïm Vaên Phuù, tö leänh vuøng 2, tröa ngaøy 14.3.1975 taïi Cam Ranh
ñeå quyeát ñònh ruùt khoûi toaøn Cao nguyeân. Quaân ñoäi VNCH boû Pleiku
ngaøy 16 thaùng 3 vaø Kontum ngaøy 17.3.1975.
ii) Baùo Coâng An Thaønh phoá HCM,
soá ngaøy 30.4.1998, coù ñaêng baøi "Traän ñaùnh ngoaïn muïc giöõa
loøng thaønh phoá" (keøm theo aûnh cuûa caùn boä Traàn Hoaøng
Sinh thuoäc löïc löôïng an ninh CS T4) ) keå laïi tröôøng hôïp Sinh, vôùi
söï trôï giuùp cuûa ñoàng loûa Taùm Em, ngaøy 17.12.1966 haï saùt baèng
suùng Daân bieåu Traàn Vaên Vaên (luùc ñoù laø Chuû tòch Quoác hoäi Laäp
hieán, chôù khoâng phaûi Nghò só , nhö baøi ghi traät) taïi ngaõ ba ñöôøng
Phan Keá Bính Phan Ñình Phuøng, Saøigoøn vaø vu khoáng raèng ñaây laø
moät söï thanh toaùn noäi boä vì quyeàn lôïi giöõa caùc phe phaùi quoác
gia. Cuõng theo baøi vöøa neâu, trong ba öùng cöû vieân Toång thoáng Nguyeãn
Vaên Thieäu, Nguyeãn Cao Kyø vaø Traàn Vaên Vaên taïi mieàn Nam VN naêm 1966,
Haønoäi xem Vaên laø ngöôøi ñaùng bò khai tröø öu tieân vì "laø
moät con baøi cuûa Myõ, neáu ñaéc cöû toång thoáng, seõ raát nguy
haïi cho Caùch maïng." Traàn Hoaøng Sinh thoaùt ñöôïc, coøn Taùm Em
thì bò baét vaø ñaøy ra Coân ñaûo. Sau thaùng 4.1975., Taùm Em ñöôïc töï
do.
Vuï aùm saùt taïi Saøigoøn, baèng caùch
ñaët chaát noå, Vieän tröôûng Hoïc vieän Quoác gia Haønh chaùnh Nguyeãn
Vaên Boâng, moät chính khaùch khaùc goác mieàn Nam, laõnh tuï ñaûng Taân
Ñaïi Vieät, sau ñoãi teân thaønh ñaûng Caáp tieán, (coù tin ñoàn vaøi hoâm
tröôùc, Boâng coù hy voïng döôïc choïn laøm Thuû töôùng), xaûy ra sau vuï
Traàn Vaên Vaên vaø gaây thaéc maéc khoâng ít, lieân heä ñeán vaán ñeà
kyø thò Nam-Baéc. CS Haønoäi cuõng ñaõ leân tieáng chính hoï chuû möu gieát
Gs Boâng.
iii) Moät thaân nhaân cuûa Huyønh Taán
Phaùt, hieän ôû Paris, cho taùc giaû baøi naøy bieát: Sau 1975, Phaùt baát
maõn vì bò thaát suûng. Sau 1980, CS caûnh caùo Phaùt baèng moät vuï möu saùt
huït. Phaùt bò thöông tích vaø ñöôïc ñi trò bònh taïi Nga. Vaøi naêm sau,
Phaùt qua ñôøi taïi Saigon trong söïï laûng queân cuûa quaàn chuùng.
LAÂM LEÃ TRINH
Ngaøy 1.9.2001
Thuûy Hoa trang ,
Huntington Beach, Californie
THÖ TÒCH
1 - Ñoïc Hoài öùc cuaû Nguyeãn Thò Bình
vaø Taäp theå taùc giaû: " Maët traän Daân toäc Giaûi phoùng
Chính phuû Caùch Maïng Laâm thôøi taïi Hoäi nghò Paris,", Nxb Chính
trò Quoác gia, Haønoäi, 2001.
2 - " Giaùp: Lôøi troái beân bôø
huyeät Pheâ bình quyeån hoài öùc thöù ba cuûa Voõ Nguyeân Giaùp",
baøi cuaû Laâm Leã Trinh, trong taïp chí Ñi Tôùi., Montreùal.Canada, ngaøy
27.6.2000
3 Baøi "Maïn ñaøm vôùi cöu
Ngoaïi tröôûng Traàn Vaên Laém: Maët traùi vaø baøi hoïc Hieäp ñònh Paris
1973"ø cuûa Laâm Leã Trinh, trong taïp chí Daân chuû & Phaùt trieån
, Dortmund, Ñöùc quoác ngaøy 5.9.1999
3 - "Reùflexions sur une trahison- AØ
propos des Meùmoires de Nguyeãn Phuù Ñöùc: Pourquoi les EÙtats Unis ont-ils perdu
la guerre au Viet Nam?" par Laâm Leã Trinh dans la revue Reflets dAsie,
Paris, Octobre 2000. |